Dựa trên nền tảng kỹ nghệ quang học tiếp thu của người Đức sau Thế chiến thứ 2, Liên Xô phát triển được một nền công nghiệp nhiếp ảnh đồ sộ với nhiều dòng ống kính có tên tuổi như Helios, Jupiter, Mir, Zenitar, Tair, Industar…  

Trong thời đại nhiếp ảnh số, sự phát triển của thú chơi ống kính máy ảnh cơ dường như đã khiến các dòng ống kính Liên xô phục sinh, trở thành một “thế lực” không thể bỏ qua trong thế giới nhiếp ảnh.

“Vỏ ống kính do Liên Xô sản xuất khá thô, nhưng chất lượng quang học thì không phải chê và giá thành thì rất rẻ”, Red Army, một thành viên diễn đàn Xóm nhiếp ảnh nhận xét. Có lẽ, nhiều người đã dùng ống kính Liên xô đều có chung nhận định này. 

Ống kính Nga dù rẻ nhưng không hề “bèo”. Nhiều ống kính có thể coi là những viên ngọc quý mà chất lượng tuyệt vời và độ hiếm của nó có thể khiến người sở hữu nở nang mày mặt.

Sau đây là một số mẫu ống kính Liên xô có thể được tìm thấy ở Việt Nam hiện nay: 

Ống kính đầu tiên cần phải kể đến hẳn sẽ phải là Helios 44 (58mm f/2). Helios 44 có rất nhiều phiên bản khác nhau như 44-2, 44-4, 44-6, 44M, 44M4... Là ống kính “kit” của máy ảnh bình dân Zenit, Helios 44 được sản xuất phổ biến và hiệu quả như… súng AK 47. Có giá 200.000 - 400.000 đồng nhưng độ sắc nét của Helios 44 có thể làm nhiều người ngạc nhiên. 

Với vỏ ngoài làm bằng nhựa, có người ví Jupiter 37A (135mm f/3.5) như một "ống nước thô kệch". Tuy nhiên, với việc cho ra những bức ảnh có chất màu lạ và sắc nét "như dao cạo", cái "ống nước" này đã trở thành một trong những ống kính chụp chân dung tốt nhất và được săn lùng nhiều nhất". Tại Việt Nam, Jupiter 37A có giá từ  600.000 - 800.000 đồng

Theo Tinhtang, một thành viên kỳ cựu của diễn đàn vnphoto.net, chất lượng dòng ống kính Jupiter của Liên xô hoàn toàn có thể thỏa mãn sự khó tính của những “tín đồ” Leica (một hãng sản xuất máy ảnh và ống kính cao cấp rất danh giá của Đức).

Theo thành viên này, những ống kính tốt nhất của Jupiter là các ống Jupiter 12 (35mm f2.8), Jupiter 8 (50mm f2) và Jupiter 3 (50mm f1.5). “So với Carl Zeiss, tuy mẫu mã không bằng, nhưng chất lượng có thể cho là tương đương”, Tinhtang nhận xét. Trong ảnh là ống kính Jupiter 3, khá hiếm gặp ở Việt Nam

Tuy nhiên, đối với nhiều người mê ống kính Nga ở Việt Nam thì Jupiter 9 (85mm f2) mới là ống kính nổi tiếng nhất trong dòng Jupiter. Jupiter 9 khá hiếm gặp, có trong tay ống kính chụp chân dung xuất sắc này là điều ao ước của không ít người chơi ống kính cơ. Trên thị trường mua bán trao tay, Jupiter 9 có giá khoảng 2 triệu đồng

Mir 1 (37mm f/2.8), một ống kính có đẳng cấp quốc tế, từng đoạt giải Grand Prix tại Brussels năm 1958 cũng xuất hiện khá phổ biến tại Việt Nam với giá thường không đến 1 triệu đồng

Helios 40-2 (85mm f1.5) là một ống kính "huyền thoại" của Liên xô. Hiệp - một thành viên vnphoto.net dù đã sở hữu một giàn ống kính L của Canon nhưng vẫn cương quyết giữ lại ống kính Helios 40-2 của mình. Theo Hiệp, chất ảnh của Helios 40-2 ăn đứt Jupiter 9 và không hề thua Canon 85mm f1.2L, một ống kính có giá khoảng… 30 triệu đồng. “Đối với tôi Helios 85mm f1.5 là một ống kính vô giá”, anh khẳng định

Zenitar M2 (16mm f/2.8) và Peleng 8A (8mm f/3.5), 2 ống kính mắt cá nổi tiếng của Liên xô, vẫn còn được sản xuất cho đến bây giờ cũng là lựa chọn giá rẻ cho những người thích sử dụng ống kính mắt cá. Zenitar M2 (trái) hiện được sản xuất tại nhà máy Krasnogorsky của Nga, trong khi Peleng 8A (phải) được sản xuất tại nhà máy Belomo của Belarus

Hồng Quân